کارآفرینی اجتماعی و کاهش نابرابری

کارآفرینی اجتماعی توسعه پایدار و اقتصاد مقاومتی مفاهیمی راهبردی هستند. ایران در منطقه ای پر از بحران واقع شده است و در داخل و خارج با بحران های متعددی مواجه می باشد بنابراین واکاوی این مفاهیم در فرایند توسعه و توجه به اقتصاد مقاومتی ضرورتی انکار ناپذیر است.

*غلامحیدر ابراهیم بای سلامی-پایگاه خبری مناطق آسیا:کارآفرینی اجتماعی توسعه پایدار و اقتصاد مقاومتی مفاهیمی راهبردی هستند. ایران در منطقه ای پر از بحران واقع شده است و در داخل و خارج با بحران های متعددی مواجه می باشد بنابراین واکاوی این مفاهیم در فرایند توسعه و توجه به اقتصاد مقاومتی ضرورتی انکار ناپذیر است. اگر برای اقتصاد مقاومتی به معنای آکادمیک و دانشگاهی جایگاهی بتوان قائل شد در اولین مراحل معطوف به بحران و ناپایداری در محیط اقتصادی و محیط کسب و کار است. منطقه ی غرب آسیا در سال های اخیر و به ویژه در دوره هایی که نفت و اهمیت استراتژیک آن با رویکرد های مختلف در دنیا مشخص شده علاوه برتغییرات اقلیمی از نظر بین المللی در بحران بوده است.

در نگاهی به درون نیز در ایران مالکیت بخش خصوصی از اطمینان لازم برخوردار نیست و به صورت ذاتی بخش خصوصی احترام ندارد. مالکیت و مدیریت دو مفهوم اصلی است که در کسب و کارها چه خرد و چه کلان اهمیت فوق العاده ای دارند و تا تکلیف آنها روشن نشود و اطمینان حاصل نگردد سرمایه گذاری داخلی و خارجی مفهوم ندارد.

جان فورن در دانشگاه کالیفرنیا امریکا در تز دکتری خود به مفهوم نا امنی مالکیت در ایران توجه کرده است و آن را در کتاب "مقاومت شکننده، تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی ایران" که  تحلیلی از اقتصاد دوره ی صفویه تا انقلاب اسلامی نامیده آورده است. فورن می گوید اولین مسئله ی توسعه نیافتگی در ایران عدم احترام به امنیت مالکیت خصوصی است و برای همین ایران دارای نهادهای اقتصاد قوی و مستقل نیست و این کشور دارای شرکت های پایه دار و طولانی مدت که بتوانند در عرصه ی ملی ، منطقه ای و بین المللی در دهه های متوالی جا باز کند و فرایند برند سازی را طی کند نمی باشد مثل دوام و برند شرکت سامسونگ در کره ی جنوبی و امثال آن، علتش عدم امنیت مفهوم مالکیت خصوصی است. فورن بلافاصله اشاره می کندکه مهمترین عامل ناامنی در مالکیت خصوصی در ایران خود دولت است.برای سرمایه گذار و شرکت ایرانی و یا شرکت بین المللی اطمینان و امنیت پایدار برای سرمایه گذاری در ایران وجود ندارد.

دولت بعنوان نهادی که بر منابع و سرمایه های مادی و انسانی جامعه مسلط است باید فرایند تحقق مالکیت و مدیریت را با ثبات و پایدار نگه دارد تاامکان  فعالیت اقتصادی گسترده میسر شود تا در کشور شرکت های بزرگ و موثر و برندهای منطقه ای و بین المللی پرورش یابند. پیتر اوانز در توضیح مراحل توسعه بنگاههای تولیدی و خدماتی مراحل تولی گری، تصدی گری، قابله گری و مرحله ی پرورشگری شرکت ها را از هنگام تاسیس تا حضور در بازار های ملی و بین المللی توضیح داده و در کتاب "چپاول یا توسعه" به ان ها اشاره کرده است.

اثرات بحران بر بازاریابی نیز اهمیت دارد و مفاهیم دیگر مثل مدیریت و برندسازی موضوعات مهمی هستند ایجاد رقابت در کارآفرینی و نیز رشد و گسترش شرکتها در جامعه ای اتفاق می افتد که اقتصاد پایدار و از نظر امنیت و دارای ثبات باشد.

در بحران نمی توان از بازاریابی از رویکرد مفهومی و علمی بحث کرد. مثلا برای فروش خودرو و مسکن در ایران امروز احتیاج به بازاریابی و تبلیغ نیست. هر شرکتی الان کالا هایش آماده ی فروش باشد میلیون ها نفر متقاضی دارد. اصلا تبلیغ و بازاریابی اخیرا در بازار بحرانی ایران مفهوم خود را از دست داده است؛ بنابراین اقتصاد ایران بحرانی است و در محیط اقتصادی ایران کنونی مفهوم سرمایه گذاری و تدارک برای بازاریابی با مشکل مواجه است.

کارآفرینی اجتماعی و عدالت

باید محیط اقتصادی را باهمان عوامل کلان و میانه بعنوان سیستم بزرگ وشرکت ها را با رویکرد تخصصی اثر سیستم در سیستم تعریف کرد تا بتوان امور شرکت ها را ارزیابی و مورد تحلیل قرارداد تا بر حسب مقتضیات ثبات ایجاد گردد و اقتصاد مقاومتی معنادار شود.

کارآفرینی اجتماعی مفهومی است که بعد از مفهوم مسئولیت اجتماعی شرکت ها در دنیا رونق پیدا کرده است و امروز به این نتیجه رسیده اند که اگر سوسیالیسم اقتصادی نتوانست حتی با ایدئولوژی سیاسی که تحت عنوان کمونیسم در دنیا ارائه کرد موفق شود، رویکرد کارآفرینی اجتماعی با استفاده از نوآوری و فناوری های نوین و مشارکت جوامع محلی در بنگاههای تولیدی و خدماتی می تواند روش مناسب تر برای زدودن فقر و کاهش نابرابری باشد.

اقتصاد مقاومتی وقتی شکل می گیرد که عدالت اجتماعی تحقق یابد و مردم پشتیبان اقتصاد باشند. در مفهوم کارآفرینی ایجاد کسب و کار بر پایه ی نوآوری و استفاده از فناوری ی نوین به منظور خلق ثروت و ارزش ، مورد تاکید است و کارآفرینی بر این اصل استوار است که هرنوع کسب و کاری اول باید منجر به درآمد و خلق ثروت شود و سفره ای که نان ندارد بسته خواهد شد. حتما کسب و کار باید منجر به ثروت شود؛ و منجر به ارزش و رفاه و خدمت شود .از سوی دیگر در دنیای نئولیبرالیسم و در دنیای سرمایه داری سود و منفعت محور فعالیت است و در پی همین رویکرد جهان الان با مشکلات متعدد و آسیب های مختلف اجتماعی مواجه شده است. فقر و آسیب های اجتماعی مختلف در پی سود جویی های مفرط بخش خصوصی و حتی بخش دولتی به وجود آمده اند و اکثر دانشمندان به این نتیجه رسانده که پارادایم لیبرالیسم و نئولیبرالیسم در کارآفرینی باید مورد تجدید نظر واقع شود.

در توسعه مفهوم کارآفرینی اجتماعی به مشارکت مردم و بازگشت به اخلاق و عدالت اجتماعی توجه می شود بنابراین بازگشت به اگزیوم ها و اصول انسان مدارانه و حفظ محیط زیست جدی گرفته می شود که مهمترین آنها بازگشت به عدالت است. به معنای اینکه در ایجاد کسب و کارها و خلق ثروت و ارزش دیگران نیز یاری شوند و خلق ارزش های اجتماعی را در فرایند کارآفرینی تعریف و مطالبه شود و عدالت اجتماعی بر مبنای سود اجتماعی هر پروژه تعیین گردد.

توسعه پایدار و عدالت اجتماعی

مفاهیم موثر مثل کارآفرینی اجتماعی در پارادایم توسعه ی پایدار خلق شده اند بویژه در بخش مربوط به مشارکت محلی و ما متاسفانه در ایران به آن ها بی توجهی و گاهی مخالفت می بینیم.

تحقق عدالت اجتماعی و تحقق عدالت جنسیتی از ضروری ترین قضایا و گزارهای نجات و پیشرفت هر جامعه است. متاسفانه حساسیت های غلط و تقلیل گرایانه در ایران درباره ی عدالت جنسیتی مشاهده می کنیم.

توانمند سازی جوامع فقیر، فقر زدایی، مشارکت محلی و مسئولیت های اجتماعی مفاهیمی هستند که در پی رواج مفهوم توسعه ی پایدار و تدوین اهداف آن در دنیا مورد استقبال قرار گرفته و باید در اقداماتی که برای توسعه می شود در هر نوع راهبرد و برنامه اقتصادی که در سطح ملی و محلی تعریف می شود به آنها توجه شود و این امور به معنای واقعی اقدام برای تحقق عدالت اجتماعی است و بهترین رویکرد در این خصوص تقویت گفتمان کارآفرینی اجتماعی است.

اقتصاد توانایی های جامعه را در تولید و توزیع مصرف گسترش می دهد. امروز با تحول ساختار تولید و خدمات و باتوجه به اینکه انسان از جامعه ی سنتی به مدرن، پست مدرن، فرا پست مدرن، جامعه ی هوشمند و اسمارت فرا هوشمند و سوپر اسمارت گذر می کند و اکنون مولفه های الکترونیکی و فناوری ارتباطات و اطلاعات (ITC) تعریف مفاهیم اشتغال و حتی مفاهیمی مثل بیکاری را عوض می کند و کسب و کار مفهومش تغییر می کند در جامعه ایران نیازمند هستیم تا از توسعه این مفاهیم جدید برای مولفه های تحقق عدالت اجتماعی بر حسب ترویج گفتمان کارآفرینی اجتماعی استفاده کنیم .

موضوعی شدن اقتصاد

از سوی دیگر ایران نمی تواند جزیره ای باشد بدون ارتباطات بین المللی. اقتصاد امروز فقط تابع مولفه های ملی نیست. والرشتین تقریبا در ۴۰ سال پیش گفت که دیگر برنامه ریزی صرفا متکی بر اقتصاد ملی نداریم و اکنون اقتصاد از سطح بین المللی هم گذشته ،اقتصاد اکنون موضوعی و جهانیست اگر طلا در لندن ارزان و گران شود اثرات ان را در افغانستان و ایران و امارات مشاهده می کنیم . اگر تیم فوتبال مادرید در فلان جا معامله می شود شما اثراتش را در زندگی اقتصادی دیگر کشورها می بینید. این ها آیتم های خیلی مهمی هستند که ما را وادار می کند جهان را دوباره بشناسیم، جهانی شدن را بشناسیم و نمیتوانیم از این ها غفلت کنیم و اقتصاد و عدالت اجتماعی را بدون توجه به این مهم بنیان گذاری کنیم.

عدالت و اقتصاد مقاومتی

اقتصاد مقاومتی نیز وقتی ایجاد می شود که مردم در آن مشارکت کنند و لازمه این امر آن است که اقتصاد مبتنی بر اخلاق و عدالت باشد. اقتصاد مقاومتی ایجاب می کند که در کارآفرینی ها، علاوه بر ایجاد کسب و کار و ثروت اندوزی وجه اجتماعی و وجه زیست محیطی را درنظر گرفته شود؛ به همین دلیل اقتصاد مقاومتی وقتی قابل تحقق است که در یک هماهنگی راهبردی ارزش های مرکب اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی را توامان رعایت شوند و در فرایندی انسان مدارانه برگردیم به رعایت قضایا و گزاره های اخلاقی که در بین همه ی آحاد بشر مقبول است. چنین رویکردی علاوه بر کاهش نابرابری، مهربانی و همدیگر یاری، هم افزایی و توانمند ساختن دیگری و استفاده از مواهب طبیعی و اجتماعی را برای همه فراهم می کند، نا برابری اقتصادی و اجتماعی را کاهش می دهد و توسعه پایدار را نوید می دهد.

در برنامه ریزی ملی و محلی توجه به مفاهیم کارآفرینی اجتماعی و اهداف توسعه پایدار مهم است. اهداف تدوین شده توسعه پایدار به منزله پایان جدال و مناقشات نظری در خصوص چالش های توسعه و توسعه نیافتگی تا یک دهه آینده است. ضروری است جهانی شدن، توسعه پایدار و کارآفرینی اجتماعی بر پایه بر نوآوری و استفاده از فناوری های نوین را بشناسیم و در برنامه های کلان ملی بویژه برنامه هفتم توسعه اقتصادی و اجتماعی که در سرآغاز تدوین آن هستیم را رعایت کنیم. نمی توان از این مفاهیم جدی غفلت کرد و عدالت اجتماعی و اقتصاد مقاومتی را بنیان گذاری نمود. کارآفرینی اجتماعی با جلب مشارکت جوامع محلی و به پشتوانه اجتماعی محلی و با توانمند سازی آنها منجر به کاهش نابرابری اجتماعی و کاهش آسیب های اجتماعی می شود و برای ثبات اقتصادی و تاب آوری در قبال بحران ها، پایداری و امنیت ایجاد می کند.

والسلام

*عضو هیات علمی دانشگاه تهران

 

کد خبر 2849

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 2 + 11 =